5 cách dạy con sai lầm nên tránh

Dạy con là cả một nghệ thuật của bậc làm cha mẹ. Ảnh minh họa

1. Không tôn trọng suy nghĩ, nhận thức của trẻ

Những câu nói thường nghe: Con còn bé lắm, không hiểu được đâu; Trẻ con thì biết gì, ra chỗ khác chơi! Con nít con nôi, biết gì chuyện người lớn… cứ thế cứ thế, bạn đã biến con bạn thành một đứa trẻ tự ti. Không coi trọng suy nghĩ của con, cha mẹ luôn cho đó là ngốc nghếch, lặt vặt thì thật khó để chúng lớn lên thành một đứa trẻ giàu sáng tạo, phong phú liên tưởng.

Dễ hiểu hơn, khi chúng ta không tôn trọng trẻ, thì đối lại, trẻ cũng sẽ không tôn trọng ta. Từ coi thường đến ngăn cấm vì cho rằng chúng chỉ toàn lo/làm chuyện tầm phào thì tất yếu, chúng sẽ tự tìm hiểu, hành động âm thầm. Kết quả lầm đường lạc lối diễn ra dễ dàng.

2. Không nhận ra lỗi của bản thân

Thất bại, biết nhận ra đâu là sai lầm của mình, để lần sau biết mà né tránh, để trưởng thành hơn là một quy trình trưởng thành thông thường. Tuy nhiên, ngay từ nhỏ, nhiều bậc cha mẹ đã dạy con ngược lại. Thấy con té ngã, vì xót con và muốn con ngừng khóc, cha mẹ, ông bà vội đỡ con dậy (thay vì để chúng tự đứng lên) rồi tìm một đối tượng nào đó để bắt chúng chịu trách nhiệm: tay chém chan chát vào nền nhà, vào cái bàn cái ghế, tại chúng làm con té này.

Những đứa trẻ được nuôi dạy như thế, lớn lên xây nhà bị sập thì đổ lỗi cho nền đất yếu, đi thi làm bài không được thì đổ lỗi thầy cô ra đề khó.

3. Bảo bọc con quá mức

Càng thương con cha mẹ càng gồng gánh làm hết mọi việc để con sung sướng. Điều này chỉ khiến cho trẻ ích kỷ, không biết tự chăm sóc bản thân đồng thời cũng không biết quan tâm tới người khác. Trẻ cần phải biết để ngôi nhà sạch sẽ phải quét dọn lau chùi ra sao. Để có một bữa ăn phải lắt nhắt bao nhiêu việc, chưa kể cha mẹ con phải đi làm để kiếm tiền mua thức ăn. Cũng lo sợ con cái bị tai nạn, lạc đường hay bất cứ va chạm nào, cha mẹ đưa đón con mọi nơi mọi chốn. Con làm sinh viên cũng xót con không cho đi làm thêm…

Hãy giảm bớt sự bảo bọc, vì chúng, cuộc đời cần trải nghiệm, cần kinh nghiệm để mạnh mẽ và trưởng thành. Thương con, hãy dạy chúng trở nên mạnh mẽ chứ đừng bảo bọc quá mức.

4. Lo sợ suy nghĩ của người khác hơn nhận thức của chính mình

Dạy con sống đạo đức, không hổ thẹn với lương tâm quan trọng hơn là tránh những điều tiếng xã hội. Những câu nói quen thuộc: Con làm thế người ta cười cho. Mày làm thế khác gì bôi gio trát trấu vào mặt cha mẹ!

Nếu chỉ vì lo sợ miệng đời mà không quan tâm đến sự đúng đắn của bản chất vấn đề thì sớm muộn, đứa trẻ ấy sẽ trở thành kẻ luồn lách tránh được miệng đời để làm bất cứ chuyện gì, kể cả trái đạo đức.

5. Quan niệm thương cho roi cho vọt

Đây là một quan niệm sai lầm nhưng lại được đúc kết thành thành ngữ của người Việt. Roi vọt khiến trẻ làm theo ý cha mẹ ngay nhưng lại là một tổn thương tâm lý lâu dài. Bạo lực là mầm mống của kẻ ác và phá vỡ tình cảm gia đình, mối tương quan giữa cha mẹ, con cái.

(Theo Pháp luật TP HCM)

Rối loạn tăng động ở trẻ

Normal0falsefalsefalseMicrosoftInternetExplorer4

Rối loạn tăng động là bệnh lý thường gặp, chiếm tỉ lệ từ 3 - 6% ở trẻ em. Bệnh khởi phát sớm và thường gặp nhiều hơn ở các bé trai. 

Trẻ tăng động có các biểu hiện rối loạn trong các lĩnh vực: hoạt động quá mức, khó kiểm soát hành vi, kém tập trung chú ý; từ đó gây nhiều khó khăn trong học tập và sinh hoạt của trẻ.

Dấu hiệu nhận biết

Tăng động giảm chú ý là bệnh lấy đi khả năng tập trung và chú ý của trẻ. Trẻ bị tăng động luôn bồn chồn và dễ xao lãng. Kết quả là sẽ rất khó để yêu cầu trẻ lắng nghe cô giáo giảng hay hoàn thành tốt một việc việc nhà. Biểu hiện chính của tăng động giảm chú ý là không thể tập trung vào bất cứ việc gì. Trẻ gặp các rắc rối khi lắng nghe ai đó nói, hướng dẫn; hoàn thành nhiệm vụ hay một sinh hoạt cá nhân nào đó. Trẻ cũng thường hay mơ mộng và thường mắc lỗi. Trẻ mắc bệnh có xu hướng tránh các hoạt động đòi hỏi sự tập trung hay có thể gây ra sự buồn chán.

 

Trẻ có biểu hiện tăng động cần được khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và điều trị. Ảnh: Hoàng Lan

Một đặc điểm khác của chứng tăng động giảm chú ý là trẻ không thể ngồi yên một chỗ. Trẻ có thể chạy nhảy liên tục không ngơi nghỉ, dù ở bất kỳ điều kiện, không gian nào. Khi ngồi xuống, chúng có xu hướng ngọ ngoậy, bồn chồn hoặc nhún nhẩy. Một số trẻ bị tăng động giảm chú ý sẽ nói quá nhiều và thường khó chơi trong yên lặng.

Biểu hiện thứ 3 của tăng động giảm chú ý là tính bốc đồng, tức là thường xuyên cắt ngang, phá vỡ những thứ khác hay buột miệng trả lời trước khi giáo viên kết thúc câu hỏi. Biểu hiện này của chứng tăng động giảm chú ý cũng gây ra khó khăn khi trẻ phải chờ đợi hay suy nghĩ điều gì đó trước khi hành động.

Ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ

Nếu không điều trị, bệnh tăng động có thể ảnh hưởng tới sự phát triển về mặt xã hội và trình độ học vấn của trẻ. Trẻ không thể tập trung trong công việc và học tập thường dẫn tới quá trình học không tốt ở trường.

Trẻ bị hiếu động thái quá, hay cắt ngang việc người khác có thể gây rắc rối trong việc kết bạn và giữ bạn. Sự tụt lùi này có thể dẫn tới sự tự ti và các hành vi có nguy cơ cao. Chứng tăng động giảm chú ý cũng làm tăng nguy cơ trầm cảm và các rối loạn lo âu ở trẻ.

Cần điều trị kịp thời

Trẻ em bị rối loạn tăng động dễ xảy ra tai nạn tại trường cũng như tại nhà và ảnh hưởng xấu đến các trẻ bình thường khác. Do đó, phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp người bệnh có cuộc sống tốt hơn.

Việc điều trị hiện nay gồm can thiệp về tâm lý và hành vi (chẳng hạn như cải thiện môi trường học tập, làm việc); việc dùng thuốc cũng có cơ sở khoa học nhưng vì là bệnh có tính gia đình và trên não bộ của người bệnh có những bất thường về cấu trúc và hoạt động nên việc dùng thuốc điều trị cần có chỉ định của thầy thuốc chuyên khoa.

Khi trẻ có những biểu hiện của bệnh tăng động cần nhanh chóng đưa đến khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và xử trí kịp thời, hiệu quả.

Bác sĩ Hồng Hạnh

 

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

Coi chừng trẻ phì ra vì... tết!

Chế độ ăn uống hàng ngày đối với trẻ em vô cùng quan trọng, nó quyết định sự phát triển thể lực và trí tuệ của trẻ. Nhưng trong những ngày tết lại còn quan trọng hơn, vì trong những ngày này sự tuân thủ một chế độ ăn nề nếp thường bị phá vỡ. Một số trẻ lười ăn do ăn uống không điều độ sẽ bị sút cân, suy dinh dưỡng sau tết, thậm chí bị rối loạn tiêu hóa do ăn quá nhiều hoặc ăn phải thực phẩm ôi thiu để lâu ngày. Đặc biệt là tình trạng tăng cân quá mức dẫn đến thừa cân béo phì ở những trẻ ăn quá nhiều bánh kẹo đồ ngọt, và các món ăn giàu béo, giàu đạm thường có trong ngày tết.

Ngày tết thường hội tụ quá nhiều các thức ăn bổ dưỡng, nhiều năng lượng như: bánh kẹo, mứt, giò chả, xúc xích lạp xưởng, thịt đông, bánh chưng… nguy cơ dẫn đến thừa cân, béo phì cũng rất cao. Trong dịp lễ tết, việc hạn chế ăn uống của trẻ lại càng khó khăn vì trong ngày tết trẻ thường được thả lỏng hơn, nhiều khi trẻ lại thường được đến ăn uống ở nhà bà con họ hàng trong dịp tết nữa, cho nên rất nhiều trẻ thừa cân - béo phì bị tăng vài kilôgam trong dịp tết là chuyện bình thường.

Vì vậy, đối với trẻ đã bị thừa cân - béo phì, hoặc có nguy cơ bị thừa cân - béo phì trong dịp tết vẫn nên tuân thủ chế độ ăn kiêng. Hạn chế trẻ ăn bánh, mứt, kẹo và nước ngọt, nhất là lúc đến chơi thăm họ hàng, nên thay bằng quả chín ít ngọt như: bưởi, cam, quýt, dưa hấu. Không nên cho trẻ ăn các loại thực phẩm giàu năng lượng: giò thủ, giò mỡ, thịt đông mà nên thay bằng giò lụa, hoặc chả quế. Tăng cường các món ăn từ cá: cá hấp, cá om canh dưa. Thay tôm rán bọc bột bằng tôm luộc hoặc hấp. Hạn chế ăn bánh chưng, nhất là bánh chưng rán, nếu ăn thì nên ăn bánh chưng luộc hoặc hấp lại cho nóng, khi ăn bánh chưng thì không nên ăn thêm cơm hoặc các loại thức ăn tinh bột khác. Không nên ăn cơm rang, hạn chế ăn nem rán mà thay bằng nem cuốn hoặc phở cuốn không dùng đến dầu mỡ. Khuyến khích trẻ ăn nhiều rau xanh dưới dạng luộc như: su hào, bắp cải, bí xanh, susu, trong ngày tết. Thay nước ngọt bằng sữa tươi không đường hoặc sữa bột tách béo. Không nên cho trẻ thức quá khuya và ăn thêm bữa phụ vào buổi tối trước khi đi ngủ. Không cho trẻ ăn vặt, vẫn phải ăn theo bữa dù là ngày tết.

Trong ngày tết nên chế biến các món ít béo cho trẻ ăn như: bún riêu cua, bún canh măng, miến nấu thịt nạc, bún nấu cá rau cần, hoặc ăn lẩu trong các bữa ăn sum họp cùng gia đình bạn bè. Riêng với các cháu nhỏ còn trong giai đoạn ăn bột, ăn cháo vẫn phải tuân thủ đúng như các bữa ăn trong ngày thường, không nên cho trẻ ăn bánh kẹo, mứt, uống nước ngọt trước các bữa ăn sẽ làm các cháu ngang dạ (đường huyết tăng cao ức chế tiết men tiêu hóa) sẽ không ăn được các thức ăn trong bữa chính dẫn đến biếng ăn và suy dinh dưỡng.

Tết đến, các bậc cha mẹ bận rộn hơn, có nhiều buổi gặp gỡ gia đình, bạn bè, người thân. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ vẫn cần quan tâm đến ăn uống hợp lý, nhất là đối với trẻ em, đừng để sau ngày tết trẻ béo phì lại béo phì hơn.

ThS.BS. LÊ THỊ HẢI

7 cách giải quyết khi trẻ vị thành niên có biểu hiện tâm lý tiêu cực

Nhiều bậc cha mẹ thường vẽ ra những hình ảnh lạc quan về tương lai của con cái, kết quả là chúng thường nhận được sự thất vọng, thậm chí tuyệt vọng, bởi vì chúng không được chuẩn bị tinh thần để đối phó và xử lí các tình huống khi trẻ không thể cưỡng lại sự cám dỗ trong cuộc sống. Sớm muộn gì con cái bạn cũng phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt của cuộc sống, vậy nên thay vì để con mất niềm tin và có suy nghĩ cực đoan, cha mẹ nên loại bỏ cặp kính màu hồng và chấp nhận rằng trẻ em sẽ không phát triển và sống theo kế hoạch và mong đợi của bạn.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, trẻ em bị bao quanh bởi bạo lực, trộm cắp, nỗi thất vọng, sự thờ ơ, mối thù hận, giận dữ, những lời dối trá, tham lam và nhiều hình thức tiêu cực khác. Những yếu tố này là một phần thiết yếu của một xã hội hiện đại, chúng sẽ không bao giờ giảm và gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển tâm lý của trẻ em nếu cha mẹ không thể định hướng cho con cái họ đi đúng hướng. Nếu con bạn đã mắc phải một trong những điều xấu kể trên và bạn không biết làm thế nào để cứu vãn tình hình, những điều sau sẽ giúp bạn.

1. Chán nản

Chán nản đã trở thành một trong những vấn đề phổ biến nhất ở người lớn và trẻ em,vấn đề này càng trầm trọng hơn do thói quen của người dân trong suy nghĩ và tự đặt ra quá nhiều câu hỏi khó trả lời. Kết quả là, họ càng sa vào tuyệt vọng và từ chối để đấu tranh cho tương lai tốt hơn.

Tâm trạng xấu của trẻ luôn gắn liền với một tình huống nhất định. Ngay sau khi các vấn đề mất dần đi, tâm trạng của trẻ sẽ tự động trở lại bình thường. Nếu chúng có một thời gian dài ủ rũ, cáu kỉnh và buồn chán quá mức, có nghĩa là đứa trẻ đang trải qua một rối loạn tâm lý nghiêm trọng.

Nếu bạn là một người mẹ chu đáo, cung cấp cho một bàn tay giúp đỡ để bé của bạn. Đừng chỉ trích và đổ lỗi cho con, bởi vì chỉ cần lỡ nói một từ bất cẩn có thể làm trầm trọng thêm vấn đề. Thay vào đó, bạn nói chuyện thân thiện để cổ vũ và cho con thấy rằng bạn không quan tâm đến vấn đề của chúng. Điều này sẽ cho bạn cơ hội để tìm hiểu nguồn gốc, nguyên nhân sâu xa của trầm cảm và chán nản của trẻ.

2. Tôn sùng người nổi tiếng

Hầu như trẻ em dễ trở nên sùng bái thần tượng trong thời kỳ vị thành niên, đặc biệt là các ngôi sao ca nhạc, dành toàn bộ thời gian để tìm hiểu về tiểu sử và nghe họ hát.

Nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ em thần tượng người nổi tiếng bởi chúng tìm thấy chỗ dựa tinh thần và được sống trong một thế giới tưởng tượng ít sự buồn chán. Mặc dù việc lí tưởng hóa một ai đó, sống theo phong cách của nhân vật đó giúp thanh thiếu niên thể hiện bản thân và phát triển cá tính riêng, cha mẹ cũng nên định hướng cho con không nên quá lí tưởng hóa ai đó để có lúc rơi vào thất vọng hoặc bế tắc.

Hãy chỉ cho trẻ sống thực tế hơn và chứng minh rằng lí tưởng hóa những người nổi tiếng là một sự lãng phí thời gian. Xử lí tình huống này với sự hiểu biết và thông cảm, vì chỉ trích hay hạ uy tín thần tượng của con, trong mắt chúng, sẽ chỉ là xúc phạm và làm chúng xa lánh.

3. Ăn cắp

Không phải tất cả trẻ em đều là những thiên thần được gửi xuống từ thiên đường. Có nhiều trẻ bị bắt gặp đang ăn cắp một cái gì đó. Trong hầu hết các trường hợp, trộm cắp không phải là sở thích hay lối sống của chúng, nhưng nếu bạn có một phản ứng tâm lý thiếu yêu thương, trẻ sẽ có tâm lí tiêu cực và cảm xúc bị tổn thương. Là cha mẹ, bạn nên nói với chúng rằng trộm cắp là con đường dẫn tới đâu và cho trẻ biết rằng chúng đã chà đạp lên tình cảm của bạn. Chúng sẽ cảm thấy có lỗi vì những gì đã làm và nhận ra rằng bạn vẫn yêu chúng bất chấp tất cả mọi điều. Cha mẹ nên thừa nhận sai lầm của trẻ, dành sự quan tâm và thời gian cho con cái hàng ngày.

4. Tình dục sớm

Theo số liệu thống kê xã hội học, trẻ em trên toàn thế giới đang ngày càng dậy thì sớm. Quan hệ tình dục bừa bãi có thể dẫn đến thai ngoài ý muốn, các vấn đề sức khỏe và thậm chí gây ra một chấn thương tâm lý nghiêm trọng. Thật không may, trẻ thường không nhận ra sự thật bi thương này cho đến khi chúng mắc sai lầm và để lại hậu quả.

Thanh thiếu niên hiện đại thay đổi bạn tình thường xuyên như thay áo. Chúng trở nên bừa bãi do sự dễ dàng truy cập miễn phí Internet, truyền hình và các nguồn khác của tuyên truyền tình dục. Nếu bạn không muốn cho con cái mình mắc sai lầm, bạn nên thúc đẩy lòng tự trọng của chúng.

Hãy cố gắng chọn từ  ngữ và đừngbao giờ nói với con gái rằng bạn cư xử như một người phụ nữ đức hạnh. Không sử dụng so sánh tiêu cực như vậy cho các mục đích sư phạm, bởi vì chúng có thể bị tổn thương.

5. Rượu

Rượu là một kẻ giết người hàng loạt hợp pháp làm hỏng chất lượng cuộc sống của cả người lớn và trẻ em. Rắc rối này thường xảy ra do sự bất lực của con người. Trẻ tin rằng uống rượu là một dấu hiệu của sự trưởng thành. Trước tiên là uống đồ có độ cồn thấp để thúc đẩy tâm trạng và giảm căng thẳng. Các số liệu thống kê chứng minh rằng những đứa trẻ sinh ra trong gia đình cha mẹ không uống ít có khả năng trở thành người nghiện rượu.

6. Ghen tị

Ghen tị đã trở thành một hiện tượng tâm lý hoàn toàn bình thường, là một phần thiết yếu của phát triển con người, giúp kích thích các con phát triển và nỗ lực. Tuy nhiên, bên cạnh việc kích thích và tạo cảm hứng, ghen tị quá mức và thiếu kiểm soát có thể làm nản lòng và biến trẻ thành kẻ thua bất lực và vô vọng.

Chỉ cần bắt đầu bằng một cuộc nói chuyện thẳng thắn, giải thích với trẻ rằng mỗi cá nhân có một khả năng khác nhau. Điều này sẽ thúc đẩy cái tôi của trẻ, dạy cho trẻ biết kiểm soát và tận dụng lợi thế của mình.

7. Tức giận

Trong thời kỳ vị thành niên, trẻ em rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương với thế giới bên ngoài. Chúng thường trở nên hung hăng và thiếu kiểm soát. Hơn nữa, phim hoạt hình hiện đại, đặc biệt là phim ảnh và trò chơi máy tính gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của trẻ em và làm tăng mức độ gây hấn. Nếu bạn nhận thấy rằng con bạn cư xử thiếu tích cực, ít kìm nén cảm xúc mà hét lên vì đau đớn, hoặc phát hiện ra rằng sự hung hăng của trẻ là kết quả của phương pháp sư phạm sai, bạn nên nói chuyện với giáo viên hoặc chuyển trường là giải pháp tối ưu.

Mai Hương/Theo Anna Johnson Family

Làm gì để giúp trẻ chậm phát triển trí tuệ

Chậm phát triển trí tuệ (CPTTT) là một khiếm khuyết của sự phát triển trí não.Trẻ có hoạt động trí tuệ dưới mức trung bình, hạn chế về kỹ năng thích ứng và khuyết tật xuất hiện trước 18 tuổi.

Trẻ chậm phát triển trí tuệ do đâu?

CPTTT ở trẻ thường do các yếu tố tác động trước khi mang thai, trong và sau khi sinh. Yếu tố nguy cơ trước sinh có thể do mẹ đang trong thời kỳ mang thai tiếp xúc hoá chất, thuốc trừ sâu, mẹ bị chấn thương, nhiễm virus (nhất là trong 3 tháng đầu), mẹ bị bệnh tuyến giáp trạng, tăng cân ít khi mang thai, bị nhiễm độc chì nặng...trẻ đẻ non dưới 37 tuần, cân nặng khi sinh thấp dưới 2.500gr. Những trường hợp đẻ khó, ngạt khi sinh, can thiệp sản khoa (foocxep, giác hút...), vàng da nhân não... Chảy máu não - màng não, nhiễm khuẩn thần kinh (viêm não, viêm màng não), suy hô hấp nặng, chấn thương sọ não, co giật do sốt cao, động kinh...

Dấu hiệu nhận biết trẻ chậm phát triển

Có thể phát hiện sớm dấu hiệu ở trẻ qua các triệu chứng như khi trẻ đến tuổi vẫn chậm về vận động: chậm lẫy, ngồi, đứng, đi… hay chậm phát triển ngôn ngữ, chậm nói, diễn đạt khó khăn… chậm chạp, ít linh hoạt, phân biệt màu sắc sự vật kém…

Cha mẹ cần quan tâm chăm sóc để trẻ phát triển hoàn thiện hơn.

CPTTT ở trẻ có nhiều mức độ khác nhau. Trường hợp trẻ chậm phát triển ở mức độ nhẹ, trẻ vẫn có thể theo học ở các lớp tiểu học, song việc theo học sẽ hơi khó khăn với trẻ và kết quả học tập cũng kém hơn so với những đứa trẻ bình thường khác.

Trẻ chậm phát triển mức độ vừa sẽ hầu như không theo học được, không tính toán được.

Với những trẻ có mức độ nặng hơn, trí tuệ rất thấp, ngôn ngữ không có hoặc rất nghèo nàn, trẻ sẽ không thể giao tiếp. Những trẻ này luôn cần có người ở bên để chăm sóc theo dõi sát.

Vai trò phụ huynh trong việc chăm sóc trẻ

Trẻ chậm phát triển, dù ở mức độ nào đi chăng nữa, vai trò của bố mẹ luôn được đặt lên hàng đầu trong việc chữa trị cho con. Chấp nhận thực tế và hỗ trợ, trợ giúp con trong hành trình đầy gian nan. Hãy tin tưởng rằng trẻ sẽ vượt qua được và dù chậm phát triển nhưng trẻ vẫn có khả năng đạt được những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời. Cha mẹ luôn đồng hành cùng con trong mọi hoạt động thường ngày – vui chơi, sinh hoạt ăn uống, vệ sinh thân thể…

Hướng dẫn và chơi với trẻ từ những hoạt động đơn giản nhất. Sau khi trẻ đã thực hiện được, cha mẹ mới nên bắt đầu tiếp tục với những hoạt động phức tạp hơn.

Để tránh việc trẻ khó tiếp thu ngay một lúc, cha mẹ có thể chia nhỏ ra thành từng bước cho trẻ theo kịp dễ tiếp thu.

Trong mọi hoạt động bố mẹ nên lặp đi lặp lại nhiều lần cho trẻ nhớ bởi trẻ chậm phát triển thường tiếp thu không nhanh nhẹn như trẻ bình thường. Khi trẻ làm tốt một việc gì, bố mẹ đừng bao giờ quên khen ngợi và khuyến khích trẻ – kể cả đó là việc vô cùng nhỏ.

Gần gũi trò chuyện và chơi cùng trẻ. Có thể trẻ sẽ không hiểu điều bố mẹ nói nhưng sẽ cảm nhận được tình thương từ bố mẹ.

Bố mẹ nên đọc truyện cho trẻ, kể chuyện hàng ngày cho trẻ nghe, bày ra các trò chơi và cùng chơi với trẻ, khuyến khích vận động thể chất và cả trí tuệ…

BS. Lan Anh

Trẻ chậm phát triển trí tuệ, do đâu?

Phục hồi chức năng cho trẻ chậm phát triển trí tuệ

Phát hiện sớm trẻ chậm phát triển trí tuệ

Tương tác với cha từ sớm có lợi cho trẻ

Một nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trường Đại học Hoàng gia London và Đại học Oxford phát hiện ra rằng, những trẻ được gần gũi và chơi đùa cùng cha trong những tháng đầu đời có kết quả kiểm tra nhận thức khi 2 tuổi tốt hơn so với những trẻ ít gần gũi với cha.

Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ 12 người cha, có tính đến các yếu tố như thu nhập và độ tuổi, và những video được ghi lại khi họ tương tác với con, không sử dụng đồ chơi, khi 3 tháng và sau đó là đọc sách cho con khi chúng 2 tuổi.

Kết quả cho thấy, có mối tương quan thuận giữa thời gian tương tác giữa cha và con với điểm số kiểm tra nhận thức của trẻ khi ở tuổi chập chững biết đi. Tác giả nghiên cứu tiến sĩ Vaheshta Sethna cho biết: “Các kết quả của chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng về sự hỗ trợ của những người cha trong việc tương tác nhiều hơn với trẻ ở những tháng đầu đời. Xem xét những can thiệp khuyến khích tăng sự gần gũi cha con bằng cách chia sẻ những cảm xúc tích cực, đọc sách nhằm hỗ trợ phát triển nhận thức”.

Nghiên cứu được đăng trên tờ Infant Mental Health Journal.

BS P.Liên

(Theo UPI)

Mách mẹ “chiêu” chăm sóc dinh dưỡng cho con

Dưới đây là những chia sẻ của ThS.BS. Lê Thị Hải - nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia về vấn đề chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ.

ThS.BS. Lê Thị Hải tư vấn dinh dưỡng cho gia đình nuôi con nhỏ.

PV:Từ xa xưa, dân gian đã truyền miệng về việc các mẹ muốn tiết nhiều sữa sau sinh thì phải ăn nhiều cháo móng giò, cơm, các thức ăn có nhiều tinh bột và hiện nay đa phần các bà mẹ vẫn làm như vậy. Xin hỏi bác sĩ, cách làm này có thực sự mang lại hiệu quả không?

ThS.BS. Lê Thị Hải: Thực chất, lượng sữa tiết ra nhiều hay ít không phải hoàn toàn phụ thuộc vào ăn nhiều mà quan trọng nhất là bạn phải cho con bú thường xuyên và bú đúng cách, ngủ đủ giấc, tinh thần thoải mái. Vì vậy, việc người nhà ép các mẹ sau sinh ăn thật nhiều móng giò, các loại cháo, cơm có nhiều tinh bột để tiết sữa cho con là không có căn cứ khoa học.

Cơ chế tiết sữa phụ thuộc nhiều vào yếu tố thần kinh. Khi con bú sẽ kích thích vào các đầu dây thần kinh ở núm vú tạo thành luồng thần kinh ra thùy sau của tuyến yên tiết ra 2 nội tiết tố là: prolactin và ocytoxin. Prolactin kích thích tuyến sữa sản xuất ra sữa còn ocytoxin kích thích cơ trơn của tuyến vú bài tiết ra sữa. Vì vậy, nếu không cho con bú hoặc dùng các dụng cụ hút sữa thì dù có ăn rất nhiều cũng không thể có sữa.

Nếu các mẹ đã mập sẵn thì không nên ăn quá nhiều nhất là những thức ăn có nguồn gốc tinh bột. Nên ăn các thực phẩm giàu chất dinh dưỡng như: sữa không đường, hoa quả không ngọt, nhiều rau xanh và cần thiết có thể bổ sung thực phẩm chức năng cung cấp các vi chất dinh dưỡng thì chất lượng sữa của bạn sẽ rất tốt. Chỉ lưu ý là cần bổ sung nhiều nước và ăn các thức ăn nhiều nước như: cháo, súp, sữa...

Không nên cho mắm muối vào thức ăn đối với trẻ dưới 1 tuổi

PV: Thưa bác sĩ, cho gia vị như thế nào để phù hợp với trẻ dưới 1 tuổi, trẻ tập ăn dặm?

ThS.BS. Lê Thị Hải: Đối với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi thì không nên cho mắm muối vào thức ăn vì chức năng thận của trẻ còn rất non yếu chỉ đào thải được 1 gam muối/ngày.

Các mẹ khi cho con ăn bột kể cả nấu với thịt, cá, tôm cũng không cần cho muối và cũng không nên cho thêm đường vào bữa ăn dặm vì ăn nhiều đường có thể dẫn tới béo phì.

PV:Thưa bác sĩ, mùa đông xuân trẻ thường hay bị ho, việc cho trẻ ăn thịt gà, tôm, cua (sống dưới bùn bị coi là tính lạnh) sẽ làm cho chứng ho nặng hơn và có nên kiêng những thực phẩm này?

ThS.BS. Lê Thị Hải: Những điều này là hoàn toàn sai lầm. Ho là do bệnh lý chứ không phải do ăn uống. Nói ăn tôm gây ho bởi phần vỏ và càng của nó. Khi ăn tôm, nếu không bóc vỏ, bỏ càng sẽ dễ mắc ở cổ họng, gây ngứa và ho. Còn phần thịt tôm hay cua, cá thì hoàn toàn không phải nguyên nhân gây ho. Ngược lại, trong tôm, cua, cá rất giàu chất đạm và dễ tiêu hóa. Vì vậy, kiêng các loại chất ăn mà dân gian thường nói là chất tanh khi trẻ bị ho là quan niệm hoàn toàn sai lầm.

Nhân đây cũng nói luôn về việc ăn tôm. Nhiều người lầm tưởng rằng, cứ ăn tôm là yên tâm có nhiều canxi. Và đa phần, mọi người thường bóc hết phần càng tôm, vỏ tôm, chỉ ăn phần thịt tôm. Nhưng thực chất, lượng canxi chủ yếu trong vỏ tôm và càng tôm còn phần thịt tôm chỉ cung cấp chất đạm là chính. Trẻ nhỏ cũng chỉ cần bổ sung chất đạm tùy theo từng độ tuổi. Nếu cho trẻ ăn quá nhiều đạm cũng không tốt, có thể dẫn tới rối loạn tiêu hóa, đi ngoài, táo bón hoặc thừa cân, béo phì. Nếu muốn cung cấp canxi cho cơ thể, bạn có thể chọn các loại tôm nhỏ để ăn được cả vỏ.

Đáng nói nữa là suy nghĩ kiêng thịt gà khi bị ho đã ăn sâu vào thói quen, suy nghĩ của nhiều người trong khi thịt gà chứa rất nhiều protein, nhất là kẽm. Đặc biệt, kẽm là một trong những chất dinh dưỡng rất quan trọng tham gia vào hệ thống miễn dịch, làm tăng sức đề kháng. Vì vậy, kiêng thịt gà khi ho là không nên. Trái lại, các mẹ nên cho con ăn thịt gà khi ho để tăng sức đề kháng cho trẻ.

Trẻ cần ăn đủ dinh dưỡng vào buổi sáng. Nếu chỉ uống một ly sữa sẽ chưa đủ năng lượng cho trẻ

PV: Thưa bác sĩ, chế độ ăn sáng, nhất là những cháu đã ở độ tuổi học cấp 1, cấp 2 như thế nào sẽ phù hợp. Chỉ cần uống một ly sữa có đủ năng lượng hay không?

ThS.BS. Lê Thị Hải: Buổi sáng, một số em nhỏ vì ngại ăn nên chỉ có thói quen uống một ly sữa và không ăn gì hết. Đây là nguyên nhân tại sao các em cảm thấy nhanh đói vì: Nếu chỉ uống sữa không thì sữa sẽ không được lưu lại lâu trong dạ dày dẫn tới việc hấp thu chất đạm trong sữa không được tốt. Buổi sáng, trước khi uống sữa, nên ăn 1 lượng tinh bột nhỏ như: 1 bát cháo nhỏ hoặc súp hoặc lát bánh mỳ hoặc các loại bánh quy là tốt nhất.

PV: Mùa này, sợ trẻ viêm họng, nhiều bà mẹ cho trẻ ăn sữa chua thường rã đông bằng lò vi sóng. Xin hỏi bác sĩ, cách làm này có ảnh hưởng gì không?

ThS.BS. Lê Thị Hải: Sữa tươi có thể cho vào lò vi sóng để rã đông (tức là làm bớt lạnh đi). Còn riêng sữa chua thì không nên cho vào lò vi sóng. Nếu chẳng may bạn để quá tay, nhiệt độ trên 60 độ, các vi khuẩn có lợi trong sữa chua có thể bị chết. Khi đó, ăn sữa chua không còn tác dụng nữa.

Cách tốt nhất để rã đông sữa chua là để ra môi trường thường 10-15 phút hoặc ngâm vào nước ấm khoảng 50 độ.

PV: Món khoái khẩu của trẻ là thịt nướng, nhất là khi thời tiết lạnh buổi chiều tan học. Việc ăn thực phẩm này có nên thường xuyên không, thưa bác sĩ?

Đồ nướng, đồ kho nhất là khi có mỡ bị cháy xém sẽ có mùi thơm hấp dẫn. Tuy nhiên, mùi thơm đó là các hợp chất cacbon vòng thơm có thể gây ung thư. Vì vậy không nên ăn quá nhiều đồ nướng. Tốt nhất 1 tháng không nên ăn quá 1-2 lần.

Thanh Loan (thực hiện)